Mor dikenler


İstanbul’da da, Ankara’da da, Van’da da aynı! Neredeyse tüm otların sarıya döndüğü bugünlerde, sarıdan mora-maviye dönen çok özel bitkiler var etrafımızda. Doğrusu sarıyken pek yüz vermediğimiz bu bitkiler dikenlerden başkası değil. Şaşırtıcı da olsa havuç ve maydanozun akrabası bu dikenler gözdikeni, çakırotu ya da boğadikeni olarak isimlendirilmişler.

Latince cins isimleri Eryngium. Kurak ve bol güneşli yerleri tercih ediyorlar. Onları ilk olarak Rumelifeneri gezimizde kayalık kıyılarda, daha sonra da Ankara-İstanbul yolunda fark ettim. Zaten sahip oldukları rengi fark etmemek mümkün değil!

Türkiye’de 23, dünyadaysa yaklaşık 230 türü var. Bazı türlerinde oldukça büyük olabilen kubbeli çiçeklere sahipler. Çiçekler kelebeklerin, arıların ve çeşitli böceklerin gözdeleri. Çiçekli bitkilerin bir çoğunun artık tohuma kaçtığı bu sıcak günlerde sanırım canlıları kendilerine çekebilmek için göz alıcı bu rengi seçmişler.

Süs bitkisi olarak ya da tıbbi amaçlı kullanılıyorlar. Genç sürgün ve yapraklarından, gövdelerinden, çıkarmak zor da olsa köklerinden yemek yapılıyor. Kızartması, kuşkonmaz gibi haşlaması yapılıyor ya da çiğ olarak yeniliyor. Bazı yerlerde de nazara karşı duvara asıyorlar.

Türkiye’de bulunan türler arasında tıbbi amaçlı kullanılan E. campestre, büyük çiçekleri olan E. giganteum, tüm Avrupa kıyılarında en yaygın tür olan ve kumsallarda çıplak ayak düşmanı E. maritimum, bahçe bitkisi olarak çok sevilen ve diğerlerine göre daha narin görünüşlü E. planum, E. billardieri, E. bourgatii, E. caeruleum, E. creticum, E. davisii, E. falcatum, E. glomeratum, E. pyramidale, E. thyrsoideum, E. wanaturi var.

Dünyada sadece Türkiye’de bulunan türlerse E. bithynicum, E. bornmuelleri, E. ilex, E. isauricum, E. kotschyi, E. plamito, E. polycephalum, E. pseudothorifolium ve E. thorifolium.

Hadi! Şimdi mor dikenlere daha dikkatli bakma zamanı!

Fotoğraf: Gianni & Chiara

Reklamlar
Yaz içinde yayınlandı

Mor dikenler” üzerine 2 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s