Mis kokulu ‘kuskus’lar



Antakya’da nergise ‘kuskus çiçeği’ de deriz. Çiçekleri ters çevirip salladığımızda avucumuzun turuncu çiçektozlarıyla kaplanmasından gelir bu ad. Bu aylarda ne zaman Habib-i Neccar dağına çıksak nergis bulurduk. Çiçektozlarını avuçlarımıza döker ya da burnumuza sürer, eğlenirdik. Dönüşte elimizde sallana sallana perişan olmazlarsa annelerimize verirdik.

Geçen hafta pazarda nergis görünce kaç tür var, dağılım alanı neresi, ekolojisi nasıl öğreneyim istedim. Sonuç: Hayal kırıklığı! Birçok canlı tür için geçerli olan kaynak kitap sıkıntısı nergisleri es geçmemişti. Biyolojik çeşitliliği bu kadar zengin, yüzlerce biliminsanı olan Türkiye’de, nasıl olur da görsel yanı güçlü, benim gibi doğaseverlere hitap eden kaynak kitap hala bu kadar az olur? Anlamam zor!,

Bulabildiğim az sayıda kaynaktan öğrendiklerimi paylaşayım:

TÜBİTAK veritabanında 6 tür nergis kayıtlı: N. assoanus, N. jonquilla, N. poeticus, N. pseudonarcissus, N. serotinus, N. tazetta

Dünyada ise 80 farklı nergis türü var. Ne var ki, doğadaki nergis türleri arasında hibridleşme görülebildiğinden tür sayısını tam olarak söylemenin zor olduğu belirtiliyor.

Nergisin doğal yayılış alanı Akdeniz bölgesi. İberya yarımadası nergis çeşitliliğinin merkezi olarak biliniyor.

Çin ve Japonya’nın da dahil olduğu ince bir hatta bile bir tür nergis (N. tazetta) bulunuyor. Bazı uzmanlar bunu ipek yolu ticaretine bağlıyor.

Kültür üretimi hemen her kıtada yapılıyor. Türkiye’deki en önemli üretim alanı Karaburun’da her yıl 25 milyona yakın nergis üretiliyor. Daha çok N. poseticus ve N. tazetta türlerinden üretim yapılıyor.

Nergisleri alçak-yüksek, çayır-orman, dere kenarı-kayalık alan, kısacası bir çok farklı yaşam alanında görmek mümkün.

Tamamen beyaz ya da tamamen sarı renkte türleri var. Taç yaprakları beyaz, çanak şeklindeki orta kısmı sarı/turuncu ya da bunun tam tersi olan türleri de… (karışık mı oldu?)


Fotoğraf: Adam Brin

Reklamlar

Mis kokulu ‘kuskus’lar” üzerine 8 yorum

  1. Hep merak ettigim soruyu sana da sorayim. Ocak-Subat aylarinda cicekcilerde satilan “kokulu nergis”in latince adini biliyor musun?
    Türkiye’deki ihmal edilen biyocesitlilige gelince, Cuma günü bir bahce markette adi Fritillaria persica “Adiyaman” olan bir cicek sogani gördüm. Türkiye’de kac kisi bu güzelligin farkinda ve baginda bahcesinde yetistirmek hayali kurar merak ettim. Hani en yakistigi yer bir dag basidir aslinda ama, yine de…

    1. çiçeği görmem lazım, isimler bölgeden bölgeye değişebiliyor. bir fotoğrafı var mı?

    1. ‘cheerfullness’ çeşidi olarak geçiyor. N. tazetta hibridi sanıyorum. ancak yine de bir botanikçiye danışmakta yarar var :)

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s