İnan ki Kolibri (sinekkuşu) gördüm!


Yıllar önce bir arkadaşım evinin bahçesinde sinekkuşu (kolibri) gördüğünü söyledi. Türkiye’de sinekkuşu yok dedikçe ‘İyi ama kendi gözlerimle gördüm’ diyerek beni ikna etmeye çalıştı. Bir çiçeğin önünde hızlı kanat çırparak havada asılı duran küçük bir canlı gördüğünden çok emindi. Üstelik gagası da ince, uzun ve eğriydi. Hem de balözü emiyordu! Böyle bir canlı gördüğüne ben de emindim. Gördüğünün büyük ihtimalle atmaca güvesi olduğunu belirtince sinekkuşunu kameraya çekeceğini söyledi ve ona inanmadığım için belki de biraz kızdı. Ama ama adı üstünde: sinekkuşu atmaca güvesi -hummingbird hawk moth-! Yine de kafesten kaçmış bir bireyi görmüş olmasını çok istedim. Atmaca güvesi sinekkuşu ile karıştırılması çok kolay bir canlı. Ancak sinekkuşu tropik iklim kuşudur, bizim görece kurak bölgemizde ne yazık ki yaşamıyorlar. Yaşasalar hayat çok daha renkli ve neşeli olurdu, bu kesin!

Bu anım durup dururken gelmedi tabii aklıma. Yazın bu son günlerinde Geyikli-Çanakkale’de Alper’le gördüğümüz bir tür atmaca güvesi anımı yeniden canlandırdı. Alper’le her zaman gördüğümüz türden (Macroglossum stellatarum) kat be kat büyüktü (müsadenizle biraz abartayım). Güneşin batmasıyla çiçeklerini açmaya başlayan akşamsefalarının üzerinde kendine ziyafet çekiyordu. Bir, derken iki, sonra baktık ki etrafımızda onlarca var. Daha önce Türkiye’de kaç tür atmaca güvesi olduğunu hiç düşünmemiştim. Araştırınca geniş bir aile çıktı karşıma.

Bulduğum bir makalede (bağlantı adresi aşağıda), atmaca güvelerinin dahil olduğu ailenin Sphingidae (sfenks kelebekleri) olduğu ve bu aileye ait çok sayıda güve bulunduğu belirtiliyor. Gördüğümüz kocaman türün Agrius convolvuli (Türkçesi yok!) olduğunu sanıyorum. Makalede bahsi geçen güvelerin resimlerine internette bakmanızı öneririm. Desenlerine hayran olacaksınız. Tırtılları da başlı başına ilgi çekici.  Aralarında size çok aşina gelenler olursa sakın şaşırmayın.

Makalede yazanlara göre, sfenks ailesi büyük, tok gövdeli ve hızlı uçan güveleri barındırıyor. Dünyada yaklaşık 1000 atmaca güvesi türü var. Bunların 34′ü Türkiye’de görülebiliyor. Büyük bir kısmı gececil ancak bahsettiğim atmaca güveleri gündüz de gezenlerden. Gezmek derken, salına salına değil elbette. Bazıları saatte 40-50 km hıza çıkabiliyor!!!!!

Velhasıl evinizde akşamsefası varsa şanslısınız. Her an ziyaretinize bir atmaca güvesi gelebilir! İşte o zaman güveyi ürkütmeden sakin bir şekilde elinizi tam altına koyun. Nasıl bir vantilatör etkisi olduğunu hissedince hayran kalacak ve ‘akşamsefaları kurban olsun sana! diyeceksiniz (yine abarttım ben).

Okuduğum makale İngilizce, belki google çeviriden yararlanılabilir. Makale yazarlarına çok teşekkür ederim. http://www.jeb.co.in/journal_issues/200710_oct07/paper_05.pdf

Keşke bir kelebek uzmanı bunları bir derlese ve küçük bir tanım rehberi yapsa. Bu vesileyle bir çağrı yapmış olayım.

Alper’in çok güzel bir atmaca güvesi fotoğrafı var ama bilgisayarım öyle karman çorman halde ki, yine bulamadım. Bu sefer de Umberto Salvagnin’den yardım aldım. Güzel fotoğrafı için teşekkürler. Tür: Macroglossum stellatarum

Vantilatör etkisini Alper’im fark etti :-)

Reklamlar

İnan ki Kolibri (sinekkuşu) gördüm!” üzerine 2 yorum

  1. inanamayacaksin ama ben bu kustan sultanahmet’te “Yesil ev’in” bahcesinde gordum hem de neredeyse her gidisimde;) fotografini koydugun atmaca guvesinden hatta Benim bahcede de bahar basinda gordugume yemin edebilirim ama makinami alana kadar uctu gitti bir daha goremedim, halbuki aksam sefalarim hazirdi:) Kolibri’de sahane bir kusmus ama renkleri harika

  2. Beste, çok güzel bir güve değil mi hakikaten :)

    Gelen sorular üzerine tüm okurlar için daha açık belirteyim, belki yazımdan net anlaşılmıyor. Türkiye’de sinekkuşu yok ve buradaki fotoğraf atmaca güvesine ait :))

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s