Kış Gündönümünden Yaz Gündönümüne Doğa Güncem


 

 

  dogaguncem@twitter

  dogaguncem@facebook

  https://dogaguncem.wordpress.com

ARALIK 2010
21 Aralık 21 Aralık, gündönümü, dolunay
21 Aralık en uzun gece, kış başlangıcı
24 Aralık Sabahları kırağı
24 Aralık Yabani Çiçekler Kitabı Çıktı! wp.me/pCGxm-hv
27 Aralık Nergis tarlalarına doğru koşmak wp.me/p14GtC-mB
27 Aralık Yine geldi nergis zamanı! İzmir yakınlarında olup da bir nergis tarlasına henüz gitmemiş olan varsa durmasın koşsun!
28 Aralık hava bugün soğuk, gökyüzü gri, çınar yaprakları neredeyse tamamen döküldü, sığırcık sürüleri kalabalık, martılar gürültücü
28 Aralık kuvvetli poyraz
28 Aralık Eren Atak’tan haiku: wp.me/P1fXWG-af
29 Aralık gökyüzü gri, hava soğuk, incecik bir yağmur
30 Aralık yoksa siz sığırcıkların dansını hala görmediniz mi?
30 Aralık kış mevsiminde miyiz?
30 Aralık mis gibi portakal çiçeği kokusu…
31 Aralık 2 benekli uğurböceği (Adalia 2-punctuata, melanic) evimize yılın son gününde konuk oldu. Sedumun üzerine koyduk. Güneşe karşı konuşlandı.
31 Aralık İpekten tomurcuklar: wp.me/p14GtC-mP
OCAK 2011
2 Ocak portakal çiçeğine haiku: wp.me/pCGxm-j6
3 Ocak İncecik bir yağmurdan serçeler de saklandı…
3 Ocak Bolu’da bile ne kar ne soğuk. Ay küçülüyor mu yoksa büyüyor mu bugünlerde?
5 Ocak yağmur yok, fırtına yok. özledim diye nature sounds dinliyorum…ne günlere kaldık!
10 Ocak Geçen hafta Kayseri’de kar yağdı. Burada da yağar mı acaba? Beşiktaş’taki sığırcıklar coştu. Bloguma ‘sığırcık dansı’ araması yaparak gelenlerin de sayısı arttı.
11 Ocak Ocak ayında yine güneşli bir bahar günü…
13 Ocak ankara’da çalıkuşu
16 Ocak Bolu’daki şahinler bozkırda kızıla dondu. Bugun şahin ve kızıl şahin günü oldu!
17 Ocak Kızılcahamam’da alaca baykuş
17 Ocak Kızılcahamam Milli Parkında gökyüzü açık. Alaca baykuş da ısrarla ‘ben buradayım’ diyor.
19 Ocak karaçamları ökseotları, ökseotlarını ökse ardıçları kaplamış Kızılcahamam’da. kara akbaba göremedim. akbabanın kanat açıklığı yaklaşık 3 m
19 Ocak akşamüstü, tıpkı sığırcıklar gibi grup oluşturup hareketlenen ökse ardıçları
20 Ocak Kızılcahamam Milli Parkı’nda, dün bastıran sis yanıbaşımızdaki tepelere kadar yaklaşmıştı. meğer buradaki ağaçlara kar bırakmak için gelmiş.
20 Ocak bu sabah, dağın tepesinden aşağı doğru giderek incelen bir kar örtüsü vardı. sonunda ‘kar’ diye sevindim.
20 Ocak ardıçlarsa, sanki kartopu oynarlarmış gibi, çok hareketlilerdi. sürekli öttüler.
20 Ocak ‘Antakya’da çok görülen çiçek’ arayıp bloguma gelen kişi, şu sıra Habib-i Neccar Dağları’nda patlamış siklamenleri mi bulmaya çalıştı acaba?
20 Ocak Doğrusu bu kişiyi çok kıskandım. Şimdi Antakya’da olup tüm dağı mora boyamış siklamenler arasında olmayı nasıl da isterdim!
20 Ocak dolunaya rağmen parlak avcı (orion) takımyıldızı. gökyüzü ne kadar berrak!
23 Ocak bugün lodos var. bulutlara rağmen İstanbul çok net. pus yok. adalar, kızkulesi, deniz çok berrak.
23 Ocak bu gri bulutlar da nereden çıktı? yağmur bir anda bastırdı. lodos ne kadar güçlüymüş.
25 Ocak Doğada Bu Ay @Şubat Ayı Bilim Çocuk Dergisi için Kuğular yazısına başladım. Türkiye’de hangi kuğuları görebileceğinizi biliyor musunuz?
25 Ocak Bir gölün üzerinde uzaktan silüet şeklinde gördüğünüz kuğuları birbirinden nasıl ayıracağınızı?
25 Ocak ince ama soğuk yağmurdan saklanan sığırcıklar eski konakların kuytuluklarına sığınmışlar. yağmur onları durdurur mu sanki? yine neşeliler.
25 Ocak arada yağmura çıkıp hemen kuytularına dönüyorlar. nasıl bir şenlik havası olduğunu düşünün artık
28 Ocak Ankara’da yedi uzun kuyruklu baştankara, bir büyük baştankara ve bir de ispinoz
31 Ocak 2011’in ilk kırlangıcı yeşilırmak deltası’nda görülmüş! göç için fazlasıyla erken. ne yapar ki kırlangıç, nasıl geçirir bu kışı?
ŞUBAT 2011
5 Şubat Beşiktaş’taki sığırcıklar binlerce. Saymaya kalktım ve gözlerine inanamadım. Bugün dansları olağanüstüydü!
9 Şubat hindibalar ve mine (veronica sp.) çiçekleri açmış.
9 Şubat bugün esen poyraz istanbul’un kirli havasını bir nebze de olsa temizledi. bu kuzey rüzgarı soğuk eser. güneşe rağmen hissedersiniz.
9 Şubat bu kış, kış mevsimi gibi olmayınca sığırcıklar güzel havalardan iyice yararlandı. taksim ve beşiktaş’ta iki ayrı topluluk var, arada birleşen. sığırcıklarda gözü olan sadece ben değilim. bir atmaca, bir gökdoğan ve de fırsatçı gümüş martılar. bunlar sürüye daldıkça, sığırcıkların dansı sanki daha da görkemli oluyor. gel de bunu sığırcıklara söyle! nasıl bir can havli vardır o sırada kimbilir!
9 Şubat orion hala görülebiliyor göğü ışıkla kirlenmiş bu şehirde
11 Şubat ilkdördün, hemen solunda da orion
12 Şubat Antakya’da kışın evimizden eksik olmazdı. bir daha kan portakalı yiyebilecek miyim acaba diye kara kara düşünürken Ekolojik Pazarda bulduk!
12 Şubat Kan portakalının hasat mevsimindeyiz. Hiç yemeyeniniz var mı?
14 Şubat Antalya-Belek. ay büyüyor. burada orman küçülüyor.
14 Şubat güneşli bir gün, kumula dikilmiş ama kesilerek seyrekleştirilmiş fıstık çamları (ve devasa oteller), Akdeniz’e karşı öten bir kızılgerdan
15 Şubat ‎10 tane dağ kuyruksallayan, sesleri ne güzelmiş, kuyrukları upuzun.
15 Şubat güneşli bir gün, kumula dikilmiş ama kesilerek seyrekleştirilmiş fıstık çamları (ve devasa oteller), Akdeniz’e karşı öten bir kızılgerdan
15 Şubat gri-beyaz-kurşuni bulutlar ve yeşili ortaya çıkaran yağmur, bulutlara göre renk değiştiren devasa Akdeniz. olağanüstü!
15 Şubat bu güzel gün vesilesiyle eski bir yazımı paylaşmak isterim: https://dogaguncem.wordpress.com/2010/09/11/caylak-firtinasi/
16 Şubat deniz kabuklularına dair bir rehber kitap olsa ne güzel olurdu. buradaki sahilde kabuklular çok çeşitli.
16 Şubat ancak öğrendim ki kartal-dragos’ta deniz kabukluları müzesi varmış. Can Geyran Deniz Kabukları Merkezi @ http://www.cangshells.com/
16 Şubat rüzgar çıktı Akdeniz’de. denizden karaya doğru
19 Şubat Birinci cemre havaya düştü :)
23 Şubat solucana ve biten kışa haiku: wp.me/pCGxm-jA
24 Şubat doğa güncem facebook sayfasının Bolu’daki bir izleyicisinden: ‘…şu günlerde her taraf seyrine doyulmaz bir siklamen şenliği içinde…’
24 Şubat yine aynı izleyiciden devam: ‘…ayrıca beyaz çiğdemler burada gölköy etrafında çıkmaya başladı…’
24 Şubat sizin bulunduğunuz yerde hakim çiçek tam şu anda hangisi?
24 Şubat yılın son nergisleri… sonrasında bahar çiğdemleri :)
25 Şubat gökyüzü bulutlu, gece ayı görmek zor. yine de bu gece sondördün. Gün ve gece farkı (gündüzün lehine) 2 dakika 38 saniye…
25 Şubat yaban tavşanı görmeyeli, görünce karşılıklı ürkmeyeli o kadar uzun zaman oldu ki! bu bahar görebilecek miyim?
27 Şubat cemre bugün suya düştü, şaşırmış olsa gerek, sıcağı değil karı getirdi :)
27 Şubat ikinci cemreye haiku: wp.me/pCGxm-jI
MART 2011
2 Mart abbasağa parkında baştankara. sığırcıklar azaldı. gökyüzü gri. hava soğuk. mart 11’e kadar fırtına. 11’inde kocakarı soğukları başlıyor.
6 Mart kırlangıçlar ve çıvgınlar geldi. anemonlar, papatyalar ve orkideler açtı. cemrelerin hepsi düştü. Victor’cum başka bir aleme uçtu.
7 Mart bugün kuzudişi denen dolu yağdı. hava bulutlu ama nasıl bu kadar berrak, anlayamıyorum.
7 Mart babam ‘biri böcekleri, çiçekleri yazıyor. güzel yazıyor, severek okuyorum’ dedi. bahsettiği sayfayı açtık ne çıktı: doğa güncem :)
8 Mart kar yağıyor
8 Mart kar geldi sonunda… kar bir güzel yağsın da mikroplar kırılsın
8 Mart Bodrum Bitez’den muazzam iki orkide @ http://tr-tr.facebook.com/pages/Doğa-Güncem/162666307099352
10 Mart bu baharda ilk kırlangıcım ev kırlangıcı idi, 3 Mart’ta İzmir Gediz Deltası’nda gördüm. Başka bir yaz göçmeni çıvgını da aynı yerde duydum.
10 Mart sizin ilkbahar haberciniz ne oldu?
14 Mart yılın ilk leyleği @Çanakkale’de bir yuvanın hemen üzerinde uçarken
14 Mart Kaz Dağları’nı şahinler kaplamış. Neredeyse her köşe başından bir şahin kalktı. Kırlangıçlar da geldi.
14 Mart Kızılgerdanlar, mavi baştankaralar, öter ardıçlar seslerini duyurmak için adeta birbiriyle yarıştı.
14 Mart Anemonlar, dağ sümbülleri ve hindibalar karların ardından sonunda başlarını kaldırdı.
14 Mart Mavi-mor arılar bakla çiçeklerinin üzerinde, çiçeklerin yanına yaklaştırmadı kimseyi…
14 Mart Ay da ilkdördünü geçti, dolunaya yol aldı…
14 Mart ilkbahar hızlı ilerliyor. arıların ve kelebeklerin zamanı başladı bile.
15 Mart Şehrin tam ortasında bahar nasıl yaşanır? Güne sadece kuş cıvıltıları ile başlamış olmayı isterdim.
15 Mart Oysa demir dövme ve hızla geçen arabalarla başladım.
15 Mart Buna karşın tam tepemizden ve çok yakından geçen bir şahin bir tutam heyecan kattı da yoluna devam etti.
15 Mart serçe cilvesi
15 Mart ballıbabalar ve koyungözü papatyalar da patlamış :)
15 Mart bahar gelmiş de geçiyor!
15 Mart güzelim bir ballıbaba fotoğrafı için Doğa Güncem@Facebook
16 Mart sumruları bekliyorum, gözlerim açık…
16 Mart dürbünüm pencere yanındaki sehpada yerini aldı. yırtıcı kuşlar mı daha hızlı uçar ben mi dürbünümü daha hızlı çekerim göreceğiz :)
18 Mart yağmur ve yarın dolunay. dünyaya çok yakın olacak. seyretmeyi kaçırmayın!
18 Mart 14 tane ak kuyruksallayan, çok yakınımdaydı. yerdeki çınar tohumlarını yediler.
20 Mart çamtepe ekolojik yaşam kültürü merkezinin tepesinde 93 tane yılan kartalı, arada birkaç büyük orman kartalı, şahin, kaya kartalı…
20 Mart Çanakkale boğazında yelkovanlar
20 Mart Küçükkuyu-İstanbul arasında yüzlerce kırlangıç, onlarca şahin, kartal, kerkenez ve hatta kuzgun.
21 Mart ilkbahar gündönümü :)
21 Mart http://fb.me/Uku6MsGf
24 Mart mine çiçekleri ve ballıbabalar yanyana.
26 Mart yıldız parkında yoğurtotu peşinde
27 Mart yoğurtotu :) sen ne güzel bir bitkisi öyle! http://fb.me/Yux7bHJS
29 Mart ebabiller geldi :)
29 Mart National Geographic dergisi nisan sayısında kapak yazısı: Mantarlar Oya Ayman ve bendeniz tarafından yazıldı :) Bu perşemde dağıtımda :)
NİSAN 2011
1 Nisan http://fb.me/UIDMFMsa
2 Nisan yağmur çiseliyor. feriköy ekolojik pazarda bahar otları şenlik yapmış. mis kokulu naneler, şevket-i bostanlar, su… http://fb.me/NEmlngnt
3 Nisan Erguvan bayramı başlıyor! http://wp.me/pRUpL-wF
3 Nisan odun ateşinde pişen mantarı özlemek…
4 Nisan aromatik bitkiler@bilim çocuk dergisi ve küçük şeyler@yeşil atlas
4 Nisan Burdur yağmurlu, hava kapalı, göl görece daha dolu ama su kirlenmiş, ılgınlar kesilmiş ve kuşlar azalmış ne çare!
4 Nisan Erguvan Kitaplığı: wp.me/pRUpL-wW
5 Nisan ‘Küçük Şeyler’ başlıklı yazım @ http://www.yesilatlas.com/ kapak fotoğrafı da bendenizin :) http://fb.me/KZ9ov94q
5 Nisan bugün Burdur pazarıymış. küçük havuç ve yer elması aldım. yer elması çok leziz. çiçeğini hiç bilmiyordum. çiçeğine… http://fb.me/KCmFAzmn
5 Nisan Yeşil Atlas yeni sayısı yayında: http://www.yesilatlas.com/
6 Nisan hava güneşli
6 Nisan florya hiç çaktırmıyor ama sesi çok güçlü. pencereleri kapıları kapalı bir odanın içinde bile duyuyorum dışarıdaki şakımasını.
7 Nisan burdur tepelerinde miniminnacık unutmabeni çiçekleri ve görkemli sütleğenler, mis kokulu kekikler, şahtereler,… http://fb.me/VGLWAj9C
7 Nisan floryalar her yerde!
7 Nisan Burdur’un tepelerinden göle bakmak ne harika ve ne üzücü. Göl her yıl daha da çekiliyor. Bazen umutsuzluğa… http://fb.me/yN0EA9uC
8 Nisan barbaros bulvarında düğünçiçeği (ranunculus) bile var! o kadar güzel açmışlar ki. her toprak parçasından yaşam… http://fb.me/UwINvaqU
8 Nisan Doğada Bu Ay köşem @Bilim Çocuk Dergisi @Nisan http://fb.me/LcDIM0bQ
9 Nisan adım adım ekibiyle 07.00 – 09.30 arasında @Belgrad Ormanında kuş gözledik. güne güzel bir başlangıç yaptık…. http://fb.me/LmWBaVpJ
10 Nisan Ankara yolunda Bolu’da kar. Bolu Dağlarında yapraksız ağaçların altında parıl parıl orman gülleri.
10 Nisan Bozkırı ne kadar seviyormuşum. Bolu tünelini aşınca evimde hissettim. Dağı ayrı, gölü ayrı, bozkırı ayrı seviyorum.
14 Nisan Ankara’nın ortasında ibibik :)
18 Nisan Haftasonu Polatlı’da özlediğim bozkır manzarası. Kaya serçesi, kara kızılkuyruk ve kuyrukkakan. Kahvaltıda… http://fb.me/wpan3CCf
20 Nisan karahindibaya haiku: karahindiba / paraşütle kapladı / yeşilçayırı
20 Nisan http://fb.me/Uxo3c7L0
23 Nisan ekolojik pazardan: hodan, funda, yabani pırasa, pancar, fide nane, fide biberiye, fide reyhan, bol portakal ve… http://fb.me/vewiXaSH
24 Nisan hodan
24 Nisan Nisan ayının neredeyse tamamının soğuk olduğu bir yıl hatırlamıyorum. Olduysa hafızamı tazeler misiniz?
24 Nisan boğazda yelkovanlar bir o yana bir bu yana
28 Nisan bozkır çiçekleri…
MAYIS 2011
1 Mayıs Antalya’da floryalar şakıyor, sarı papatyalar diz boyu
1 Mayıs Antalya’da şehir içinde bir vadi, vadide arap bülbülü, kamış bülbülü, ak kuyruksallayan, kırlangıçlar, sümbüller,… http://fb.me/WVxQxgMf
2 Mayıs bu sabah beşiktaş’ta trafiğin içinde yine de sesini duyuran bir kızılgerdan. morsalkımlar açıyor, erguvanlar… http://fb.me/vSkHOexn
2 Mayıs Levent’in ortasında bülbül! ve saka ve baştankara… ama en çok da BÜLBÜL!
2 Mayıs Sinop’un doğası bu ay nasıldır?
3 Mayıs SİNOP’UN DOĞASI BU AY MUHTEŞEMMİŞ!!! Deniz seviyesinde sarıçamlar, açık yeşile boyanmış kayınlar, hala çıplak ama… http://fb.me/Z4XyPSvd
3 Mayıs Kuşlardan: haftalardır görmenin hayalini kurduğum taşkuşu, kuzgunlar, şahinler, ala doğanlar, kerkenezler, orman… http://fb.me/Jo69ZF5i
3 Mayıs Sinop’un doğası bu ay hem de sadece 3,5 saatte böyleymiş :)
3 Mayıs Taşkuşu bu işte ve ben bugün aynen böylesi bir pozda gördüm. Taşkuşu, sen ne olağanüstü bir kuşsun! Akraban çayır… http://fb.me/vTVEanIS
3 Mayıs Facebook’ta “Sinop’un Doğası @Mayıs Ayı” albümünde 20 fotoğraf paylaştım http://fb.me/KMlkDtAG
5 Mayıs Her yerde tarla kiraz kuşu. Sesini dinleyin :)… http://fb.me/GYpcU5CH
6 Mayıs Apartman dairesindeki evimize güneşten elektrik üreten bir sistem kurabileceğimizi, hem de düşündüğümden çok daha… http://fb.me/QNpHl3kv
6 Mayıs Bu neyse çok sevdim. Türünü bilen? http://fb.me/wdczXv4L
7 Mayıs İstanbul’u yabani hardallar sarmış.
8 Mayıs Kastamonu pazarında ıspıt (zılbıt, hodan), yabani kuşkonmaz, cincile ve kokulu mantar, tekesakalı (yemlik)…
8 Mayıs mor salkımlar açmış
8 Mayıs çocukluğumda bahar mevsimlerinin olmazsa olmazlarından biri olan yenidünya (malta eriği) uzun süredir çok nadiren… http://fb.me/XfAnFwu6
9 Mayıs Geçen sene bu zamanlar :) @Çamtepe http://fb.me/YKdhI1Lb
11 Mayıs ebabiller gökyüzünde…
13 Mayıs barbaros bulvarının yoğun trafiğine rağmen morsalkımların kokusunu duyabilmek…
15 Mayıs bugün hem akkarınlı sağan (akkarınlı ebabil) hem de kara sağan (ebabil) gördüm :)
16 Mayıs mor salkımlar coşmuş…
19 Mayıs yabani yulaf boylanmış iyice
19 Mayıs http://www.kesfetmekicinbak.com/dunyanin-ilk-masali/vd30.aspx http://fb.me/SukuQcvP
19 Mayıs uğurböcekleri :)
20 Mayıs Dikmen tepede doğal bir erguvan…
21 Mayıs iki ebabil türünü aynı anda görmek mümkün İstanbul’da; biri çığlık diğeri kahkaha atıyor!
22 Mayıs Ağaçlar bize dava açabilseydi?
22 Mayıs Kuşlar da bize dava açabilseydi?
22 Mayıs Karıncalar, kelebekler bize dava açabilseydi?
22 Mayıs Nehirler, göller, ağaçlar, hayvanlar…bize dava açabilseydi?
22 Mayıs Gelecek nesiller bize dava açabilseydi? :)
22 Mayıs Beşiktaş simalarında bir doğan süzülüyor. delice doğan? ya da zayıflamış bir gökdoğan?
23 Mayıs Levent’te 35 leylek… Geç mi kalmışlar ne?
25 Mayıs Ne olağanüstü bir fikir. Basit-bildik ve OLAĞANÜSTÜ @treeyear
25 Mayıs akasyalar anadolulu değiller. ancak bu çiçeklerinin harika kokmasına engel değil :)
27 Mayıs Facebook’ta “Beklediğim Kitaplar” albümünde 13 fotoğraf paylaştım http://fb.me/10zvcsee5
29 Mayıs ak mukallit duydum ve gördüm @Kayseri
29 Mayıs kır kırlangıçlarının kuyrukları bir hayli uzun :)
29 Mayıs Erciyes karla kaplı
29 Mayıs Facebook’ta “Kilyos’ta…” albümünde 5 fotoğraf paylaştım http://fb.me/GaSWj21w
29 Mayıs Gün Kilyos yolundaki beyaz ve pembe çiçekli ladenlerle başladı, Kilyos’ta kumul çiçekleriyle devam etti…. http://fb.me/SlM7Ruqp
29 Mayıs 150 metre derinde, 1200 metre uzunluğunda bir tuz mağarası. Kaya tuzu. Çankırı’da. İz TV’de izliyorum.
29 Mayıs Kaya tuzu atıklarla kirlenmemiş.
29 Mayıs Her geçen gün Türkiye’yi ne kadar az tanıdığımı daha çok fark ediyorum.
29 Mayıs bu değerli sodyum klorür, 200 yaşında olduğu düşünülen ve zamanında tuz taşıyan, ayağı kırılarak mağarada ölen… http://fb.me/AnjU8vON
29 Mayıs Çankırı’daki bu maden ziyaret edilebiliyor. Tuz madeninde heykel sergisi de var :)
HAZİRAN 2011
5 Haziran Tekirdağ Malkara’nın Elmalı Köyü muazzam. Meşe ormanı, çayır-mera, karabaşlı kirazkuşu, birkaç haftaya çiçekleri… http://fb.me/zlRxmY6z
5 Haziran İstanbul’un her yerinde bu çalı/ağaç var. Sapsarı-arada beyaz- misss kokulu çiçeklerine burnunuzu dayayın. Bakalım… http://fb.me/ZmYETwOn
5 Haziran İz TV Haziran ayı ‘Çevre’ belgeselleriyle dolu!
11 Haziran Facebook’ta “@Kilyos Kumulları” albümünde 5 fotoğraf paylaştım http://fb.me/A9Nq5MjF
11 Haziran Baba Dağı @İz TV
11 Haziran Çakal nergisi gösteriyor, yanıbaşında az bilinen yoğurtotunu gördüm :)
11 Haziran Sedirlerin yanındalar
11 Haziran Baba Dağı @İz Tv Gösterim günleri 12.06.2011 – 12:50 13.06.2011 – 14:50 14.06.2011 – 04:15 15.06.2011 – 06:05
11 Haziran bir kır var tam benlik @akbel yaylası
11 Haziran Baba Dağı’nın zirvesinde beş ay geçirsem? Ne olağanüstü olurdu! Dağın tepesinde bir aile beş ay yangın gözetleme nöbetinde.
12 Haziran Benim oyum sana sevgili Mamut Yabanarısı! « Doğa Güncem http://fb.me/XeGrJL5J
14 Haziran TEMA-Vehbi Koç Korusu http://fb.me/vDoF2AyP
19 Haziran Ankara bozkırları rengarenk. sarılar, morlar, yeşiller… çiçekler coşmuş.
21 Haziran Adıyaman’da otlar çoktan kurumuş mudur?
21 Haziran Yazdönümü, en uzun gün :)
21 Haziran Gaziantep-Adıyaman sapsarı, sadece birkaç gün öncesinde yağmış olan yağmur bazı yerleri hafiften yeşertmiş
21 Haziran Adıyaman’da sarı otlar arasındaki karaçalılar yeşillenmiş
21 Haziran bahçelerden kaçan rengarenk hatmiler her yanı sarmış
21 Haziran nohutlar yer yer toplanmaya başlamış. kimbilir kimin evine, sofrasına konuk olacaklar
21 Haziran birkaç tarlada alabildiğine günabakan
21 Haziran buğdaylar yer yer hasatta
21 Haziran öğlen sıcağında sayısız kadın, erkek ve çocuk biz beslenebilelim diye tarlalarda
21 Haziran kaçımız 40 dereceye varan sıcakta, yılın en uzun gününde, gün boyunca nohut toplar, pamuk tarlasında çapa yapar, buğday biçer?
21 Haziran Adıyaman bu bölgenin en ormanlık alanıymış. Keçilerin olduğu alanlarda meşeler bodur. Kayalıkların çok olduğu alanlardaysa görece büyük
21 Haziran Buralarda bir de alabildiğine fıstık ağacı tarlaları var, üzerindeki fıstıklar kırmızılaşmışlar, güneşlendikçe olgunlaşacaklar


National Geographic Türkiye Kapak Yazısı: Mantar

Umarım beğenirsiniz. Yazıda sadece benim adım geçse de aslen Oya Ayman-Burcu Arık olmalıydı.

İyi okumalar

 

 

Örümceğin dişlerinde taşıdığı hazine


Bir lavantanın dibinde gördüğüm bu örümcek dişlerinin arasında ne taşıyor olabilir dersiniz?

a) sürüngen yumurtası; b) uzaydan düşmüş kıymetli bir taş; c) pinpon topu; d) hiçbiri

Dilerseniz doğru yanıttan önce birçok bölgede görülebilen ve yaygın olan bu yer avcı örümceğini (Pisaura mirabilis) biraz anlatayım. Bu örümcekleri görebilmek için kırda, çayırda, bahçede, ormanda yere iyice çömelip otların diplerine dikkatlice bakmamız iyi olur. Nitekim bir başka örümceksever dostum Özge’yle, Doğa Derneğinin Çengelköy bahçesindeki bir lavantanın etrafında oturup içeride ne var ne yok bakarken gördük. Üstelik bir değil iki tanelerdi. Böylesi bir top taşımayan bir birey daha vardı. Aynı çalının dibinde bu halde iki örümcek olması normal midir bilemiyorum. Ancak yakın zamanda otların çoğunun yolunduğu bahçede örümceklerin başka şansları kalmamış olabilir.

Bu örümceği bir kere tanıdınız mı başka türle karıştırmanız zor. Ancak renginin griden açık ve hatta koyu kahverengiye değişebildiğini bilmekte yarar var. Bunları daha çok yukarıdaki haliyle değil de sanki dört bacaklıymış izlenimi verir şekilde otururken göreceksiniz. Ağ kurup avlanmaz. Oturur, avının yaklaşmasını bekler, yaklaşan ava çevik bir hareketle atlar, sonrasında da afiyetle yer. Ne avlıyor derseniz, böcek ve örümcek derim.

Erkekler, çiftleşme döneminde dişileri  ikna etmek için özenle sarıp sarmadıkları böcekleri hediye ederler. Dişi hediyeyi kabul edip yerken çiftleşme gerçekleşir. Çiftleşmenin ardından dişi onlarca yumurta yumurtlar ve bunları ipeğiyle iyice sarar, top haline getirir. Yumurtalarıyla dolu topu da yavrular çıkmaya hazır hale gelene kadar dişlerinin arasında taşır. Umuyorum yavruların çıktığı zamanı da yakalar ve sizlerle paylaşabilirim.

Kısacası yanıt d şıkkı :)

Bu böceği şimdilik bilmiyorum…

Geçen mayısta ‘Yaygın Kuş İzleme’ çalışması için sayım yapacağım noktayı ararken karşımıza çıkan mor renkli bu böceği şimdilik bilmiyorum. Büyüklüğü ve renginden çok etkilendiğimiz, göz kamaştırıcı bu yaratık, sanki ne kadar ihtişamlı olduğunu bilir ve hayranlarına kendini iyice göstermek istermiş gibi ormanın içinde sakin sakin ilerlemişti. Yazmaktan sıkıldığım raporların arasında bir nefes vermek için paylaşıyorum bu sefer. Ancak yakın zamanda böcek tanım rehberleri ısmarladım kendime. Sanıyorum 10 gün içerisinde elime ulaşırlar. Gerçi Türkiye’de görülen türlerin çoğu olmayacaktır içinde ama olsun, en azından burada gördüğüm türlerin bir kısmının hangi aileden olduklarına dair bir ipucu verirler sanırım bana. Kitaplarım gelene kadar raporlarıma geri döneyim en iyisi…

Kim tükürdü buraya?

Bilmem siz de bazı bitkiler üzerinde böylesi tükürükler görüp bunların ne olduklarını merak eder miydiniz? Benim için yıllardır bir muamma olan bu tükürük meselesi sonunda aydınlığa kavuştu. Kimin tükürdüğünü öğrendim anlayacağınız! Tükürenler meğer küçücük çayır köpük böcekleriymiş! Türkiye genelinde de oldukça yaygınlarmış.

Renkleri bir hayli farklılık gösterebilen bu böcekler ağızlarından değil popolarından tükürüyorlar. Tükürük onların dışkısı. Üzerinde bulundukları bitkinin özsuyunu emiyor, dışkılarıyla kendilerine nemli, görece koruyucu bir kalkan oluşturuyorlar. Bulundukları bitkinin özsuyunu emdikleri ve bitki hastalığı taşıyıcısı (vektör) oldukları için şöhretleri özellikle çilek yetiştiricileri tarafından pek de iyi değil.

En inanılmaz özellikleriyse; güçlü bacaklarının mancınık işlevi görmesi nedeniyle 70 cm’den fazla, bizlerin 210 metre boyundaki bir gökdelenden atlamasına denk bir yüksekliğe sıçrayabilmeleri. David Attenborough, bir belgeselde bu konuyu heyecanla anlatıyordu. En iyisi gidip hangi belgesel olduğunu bulayım…

Kaynaklar:

http://www.kesfetmekicinbak.com/atlasdan/doga/02813/

Tekesakalı

Tekesakalı, araştırınca oldukça yaygın olduğunu öğrendiğim, ancak benim dikkatimi geçtiğimiz haftalarda çekmiş bir çiçek. Papatyagiller ailesinden. Çiçeklerinin kapalı halini çocukluğumdan bu yana defalarca gördüğümü anımsıyorum. Tam açtığı zamana sanırım  hiç denk gelmedim. Nasıl oldu da bunca zaman dikkatimi çekmedi acaba?

Yukarıdaki çiçeği Çamtepe Ekolojik Yaşam Merkezi yakınlarında çektim. Türkiye’de görülen 20 farklı türün Çanakkale’de görülebilenlerini aradığımda seçeneklerim üçe kadar indi. Çiçekleri pembe ancak adı sarı tekesakalı olması nedeniyle beni şaşırtan Tragopogon porrifolius, mora çalan renklerdeki uzun tohumlu tekesakalı (T. longirostis) ve Latincesinden doğrudan çevirirsek Balkan tekesakalı (T. balcanicus). Yukarıdakinin hangi tür olduğunu inanın anlayamadım. Bilen varsa lütfen ses etsin.

Öğrendiğim kadarıyla çiçekler sabahları birkaç saatliğine açıp öğlen olunca kapanıyor (kimbilir, belki de bu yüzden bir türlü görememişimdir ve niye böyle bir strateji geliştirmiş acaba?). Yaprakları çimen gibi ince ve uzun, çiçek sapı ise sütlü. Çanakyapraklar ince, sivri uçlu ve bana göre oldukça estetikler. Hindibanınki gibi küre şeklinde olan tohumlar ‘püfff’ deyince hemen etrafa saçılıyorlar.

Kökleri ve genç yaprakları toplanıp pazarlarda satılan bu bitkiyi belki bir diğer adıyla, yani ‘yemlik’ olarak biliyorsunuzdur. Yanılmıyorsam birkaç yıl önce Polatlı’da yemiştim. Suzan annemlerin evinin hemen yanındaki parkta bu bitkiyi toplayan birkaç kadın vardı. Merakımızı gören Suzan annem pazardan bir poşet yemlik aldı ve yemliği tatmamızı sağladı. Tadını pek hatırlayamıyorum doğrusu, ancak gelecek ilkbaharda umarım hatırlama fırsatı bulabilirim.

Fotoğraftaki çiçek sineği (Syrphidae).

Notlar:

TÜBİVES – Türkiye Bitki Veri Servisi: http://turkherb.ibu.edu.tr/